ભારતના આરોગ્ય મંત્રાલયે દવા નિયમો, 1945માં ફેરફાર કરવાની દરખાસ્ત કરી છે. તે મુજબ, દવાઓ ગુણવત્તાના નિર્ધારિત ધોરણ મુજબની ન હોવાનું એટલે કે NSQ જાહેર થાય અને નિર્ધારિત મહત્ત્વના માપદંડોમાં નિષ્ફળ જાય તો ઉત્પાદન લાઇસન્સ તાત્કાલિક સસ્પેન્ડ કરી શકાશે. આ કાર્યવાહી માટેના સૂચિત કારણોમાં દવાની માત્રા અથવા અસરકારક તત્ત્વની ચકાસણી (Assay), દવા ઓગળવાની ચકાસણી (Dissolution), સંબંધિત પદાર્થો (Related Substances), અશુદ્ધિઓ (Impurities) અથવા જીવાણુમુક્તતા (Sterility) સંબંધિત નિષ્ફળતા સામેલ છે.
દરખાસ્ત મુજબ, સરકારી વિશ્લેષક પાસેથી NSQ અહેવાલ મળ્યા પછી કેન્દ્રીય લાઇસન્સ મંજૂરી સત્તામંડળ અથવા સંબંધિત રાજ્ય લાઇસન્સ સત્તામંડળ તે દવાનું લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ કરી શકશે. હાલના નિયમો મુજબ, લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ કે રદ કરતાં પહેલાં નિર્ધારિત નિયમનકારી પ્રક્રિયા પૂરી કરવી પડે છે, જેમાં કારણદર્શક નોટિસ આપવાનો પણ સમાવેશ થાય છે.
ઉત્પાદક અસરકારક મૂળ કારણ વિશ્લેષણ (Root Cause Analysis) કરે અને લાઇસન્સ સત્તામંડળને સ્વીકાર્ય સુધારાત્મક તથા નિવારક કાર્યવાહી (Corrective and Preventive Action) હાથ ધરે ત્યાં સુધી સસ્પેન્શન ચાલુ રહેશે. જરૂરી પગલાં અમલમાં મુકાયા હોય અને તેમની ચકાસણી થઈ હોય ત્યાર પછી જ સત્તામંડળ સસ્પેન્શન હટાવી શકશે. કઈ સમીક્ષા કે અપીલની સુવિધા મળશે અથવા ચકાસણી કેટલી ઝડપથી કરવી પડશે તે અંગેની સ્પષ્ટતા આ અખબારી યાદીમાં નથી.
મુસદ્દામાં ફોર્મ 13માં પણ ફેરફાર સૂચવાયા છે. આ ફોર્મ સરકારી વિશ્લેષકના પરીક્ષણ અહેવાલો માટે વપરાય છે. સૂચિત અહેવાલ વ્યવસ્થા મુજબ, અહેવાલ DCGI, ઉત્પાદન સ્થળ માટે જવાબદાર રાજ્ય અથવા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના લાઇસન્સ સત્તામંડળ અને દવાના ઉત્પાદક તથા તેનું માર્કેટિંગ કરનારને મોકલવામાં આવશે.
સામાન્ય લોકો અને અન્ય હિતધારકો સંબંધિત ભારતના રાજપત્રનો અંક જાહેરમાં ઉપલબ્ધ થયાના 30 દિવસની અંદર વાંધા અને સૂચનો મોકલી શકે છે. રજૂઆતો મુસદ્દામાં જણાવેલા નવી દિલ્હીના સરનામે અન્ડર સેક્રેટરી (દવાઓ)ને ટપાલથી અથવા drugsdiv-mohfw[at]gov[dot]in પર ઇમેઇલથી મોકલી શકાય છે. રાજપત્ર કઈ તારીખથી ઉપલબ્ધ થયું અથવા રજૂઆત કરવાની ચોક્કસ છેલ્લી તારીખ કઈ છે, તે અખબારી યાદીમાં જણાવાયું નથી.
આ દરખાસ્તો 20 ડિસેમ્બર 2024ના રોજ યોજાયેલી દવા સલાહકાર સમિતિની 65મી બેઠક અને 24 એપ્રિલ 2025ના રોજ યોજાયેલી દવા તકનિકી સલાહકાર બોર્ડની 92મી બેઠકની ભલામણો પછી કરવામાં આવી હતી. મંત્રાલયનું કહેવું છે કે આ ફેરફારોથી બજારમાં આવ્યા પછી દવાઓની દેખરેખમાં સુધારો થવાની, હલકી ગુણવત્તાની દવાઓ સામેની કાર્યવાહીમાં ઝડપ આવવાની અને ઉત્પાદકો તથા માર્કેટિંગ કરનારાઓની જવાબદારી વધવાની અપેક્ષા છે.
આ વિગતો આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયની સત્તાવાર અખબારી યાદીમાંથી લેવામાં આવી છે. ભારત સરકારના પ્રેસ ઇન્ફોર્મેશન બ્યુરોએ આ યાદી 04 નવેમ્બર 2026ના રોજ રાત્રે 08:57 વાગ્યે IST મુજબ પ્રકાશિત કરી હતી.