5 નવેમ્બર 2026 સુધીમાં 16,517થી વધુ નાગરિકોએ નશીલા પદાર્થો અંગેની ઓનલાઇન જાગૃતિ ક્વિઝમાં ભાગ લીધો હતો. સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા મંત્રાલયે નશામુક્ત ભારત અભિયાનના ભાગરૂપે 26 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ આ પ્રવૃત્તિ શરૂ કરી હતી.
આ ક્વિઝ તમામ નાગરિકો માટે ખુલ્લી છે અને 26 ઑક્ટોબરથી 25 નવેમ્બર 2026 સુધી ચાલશે. તેમાં ભાગ લેવા માટે ઓછામાં ઓછી કે વધુમાં વધુ કેટલી ઉંમર હોવી જોઈએ તે પ્રકાશનમાં જણાવાયું નથી.
લોકો પ્રકાશનમાં આપેલી લિંક દ્વારા MY ભારત પોર્ટલ પર આ ક્વિઝ આપી શકે છે. તેમાં બહુવિકલ્પી પ્રકારના 20 પ્રશ્નો છે અને તેમના જવાબ આપવા માટે 10 મિનિટનો સમય મળે છે. ભાગ લેનારાઓએ MY ભારત ખાતું બનાવવું કે તેનો ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે કે નહીં, તે પ્રકાશનમાં જણાવાયું નથી.
ક્વિઝ સફળતાપૂર્વક સબમિટ કરનાર દરેક વ્યક્તિને આપમેળે તૈયાર થયેલું ભાગીદારીનું પ્રમાણપત્ર મળે છે અને ક્વિઝ પૂરી કર્યા પછી તે સાચા જવાબો જોઈ શકે છે. પ્રમાણપત્ર સિવાય ઇનામો, ક્રમાંક કે પસંદગીના અન્ય કોઈ માપદંડ વિશે પ્રકાશનમાં માહિતી આપવામાં આવી નથી.
મંત્રાલયનું કહેવું છે કે આ ક્વિઝનો હેતુ નશીલા પદાર્થોના ઉપયોગની હાનિકારક અસરો વિશે સમજ વધારવાનો અને ખાસ કરીને યુવાનો સહિત નાગરિકોને નશામુક્ત ભારત માટે યોગદાન આપવા પ્રેરિત કરવાનો છે. મંત્રાલય એમ પણ કહે છે કે આ ડિજિટલ પ્રયાસનો ઉદ્દેશ સમુદાયની ભાગીદારી વધુ ગાઢ બનાવવાનો, જવાબદારીપૂર્વક નિર્ણય લેવાને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને નશીલા પદાર્થોના ઉપયોગ સામે નાગરિકોને સંગઠિત કરવાનો છે.
નશામુક્ત ભારત અભિયાન 15 ઑગસ્ટ 2020ના રોજ નશીલા પદાર્થોના જોખમની વધુ અસર ધરાવતા 272 જિલ્લાઓમાં શરૂ થયું હતું અને પછી તેનો વિસ્તાર ભારતના દરેક જિલ્લામાં કરવામાં આવ્યો. પ્રકાશન અનુસાર, તેની એકંદર પહોંચ 35.09 કરોડથી વધુ છે. આ કુલ આંકડામાં 13.99 કરોડ યુવાનો અને 10.91 કરોડ મહિલાઓનો સમાવેશ થાય છે. શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં 32.43 લાખથી વધુ પ્રવૃત્તિઓ યોજાઈ છે.
પ્રકાશનમાં એમ પણ કહેવાયું છે કે સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા વિભાગના સહયોગથી ચાલતાં 755થી વધુ વ્યસનમુક્તિ કેન્દ્રો દ્વારા 39.91 લાખ લોકોને સારવાર અને પુનર્વસન મળ્યું છે. અભિયાન હેઠળ 45.07 લાખથી વધુ નશામુક્તિ પ્રતિજ્ઞાઓ નોંધાઈ છે અને 2 લાખથી વધુ નશામુક્તિ મિત્રોની નોંધણી થઈ છે. પહોંચ, સારવાર કે પુનર્વસનના આંકડાની ગણતરી કેવી રીતે કરવામાં આવી અથવા તેની સ્વતંત્ર રીતે ખરાઈ કેવી રીતે થઈ તે પ્રકાશનમાં સમજાવવામાં આવ્યું નથી. આ વિગતો સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા મંત્રાલય તથા તેના પ્રકાશક, ભારત સરકારના પ્રેસ ઇન્ફર્મેશન બ્યુરોના સત્તાવાર પ્રકાશનમાંથી લેવામાં આવી છે, જે 05 નવેમ્બર 2026ના રોજ 07:55 PM ISTએ પ્રસિદ્ધ થયું હતું.